O Vestikano Balkano ljas pesko angadžamento te del le romenge thana butjake ando plano le butjako, phenel i Romani Fundacia vaš i Evropa

Berlino/Bruselo, 12-to Majo 2026 ‒ E guvernurja andar o Vestikano Balkano thaj andar i Germania adoptisarde lujne jekh Plano Butjako pal o Liben andi buti thaj Socialno Politika telal le Berlinosko Proceso ando Berlino, anavjarindos oficialo le romen sar reslimaski grupa vaš aktivno masure pi butjaki diz. I Romani Fundacia vaš i Evropa, savjaki pašutni kolaboracia le Montenegroske guvernosa sigurisardjas i inkluzia, akharel e governurja save len kotor te nakhen katar o angažamento ki financisardi implementacia.

O ministerialo kidipe so kerdjas pes lujne sas o angluno drom kana e ministrurja le butjake andar o Vestikano Balkano Šov arakhle pes telal o Proceso le Berlinosko, jekh platforma kooperaciaki ko učo nivelo maškar e thema kotar o Vestikano Balkano thaj le Evropake partnerja te den suporto vaš i integracia le regionoski andi EU. O Plano le Butjako učharel 10 domenurja kooperaciake thaj ka kerel buti dži ando Majo 2028. Leski adopcia markisarel jekh paruvipen ando Proceso le Berlinosko katar e politikane deklaracie karing e sektorialo hatjarimata – kaj e liniake ministerurja len akana o direkto responsabiliteto.

O liben le romengo andi buti kerel le guvernurjen te paruven lačhe praktike pal butjake programurja vaš e vulnerabilo grupurja, kothe e roma si anavjarde klaro sar nacionalo minoriteta pašal e džuvlja, e maj phure butjarne thaj manuša saven si disabiliteturja.

“O ekonomikano kazo si klaro: lačharindos e probleme kaj si le romen pal e thana le butjake ando Vestikano Balkano šaj te anel maškar 680 milionurja thaj 2,08 miliardurja euro vazdipe pal o benefito sako berš ande šov thema, e fiskalo irisarimata – e takse thaj tiknjarde socialo džutimata – katar 139 milionurja dži ke 481 milionurja euro sako berš. O regiono našti te mukhel kodo pe mesali,” phendjas o Zeljko Jovanovic, o prezidento katar i Romani Fundacia vaš i Evropa.

Le Vestikane Balkanoske ekonomie nakhen andar parimata soske na-i len butjarne thaj thaj kodola butjarne kaj si le phurile. Sa ande kodoja vrjama, 56 procenturja katar e roma kaj si len maškar 15 thaj 24 berša na džan ande jekh edukacionalo programo kaj te del len buti vaj te kalifikul len. E roma si aba themutne, den duma e lokalne čhiba thaj si len korina ande lokalne komuniteturja. Te aktivisarel pes kadaja butjaki zor na-i jekh karitabilo lačhipe – si jekh kondicia pal le regionosko ekonomikano vazdipe thaj vaš lesko putardo drom karing i integracia andi EU. O Plano le Butjako kerdo ando Proceso le Berlinosko, angluno drom dikhel kado sar si.

Karing 66.000 formalo thana butjake treban te keren pes ando Vestikano Balkano te šaj te lačharel pes i situatia pal e romenge thana butjake – jekh buti kaj e guvernurja prindžarde lan ando Ministerialo Kidipe kaj sas andi Tirana o berš kaj nakhlo. O Plano le Butjako si toke i baza. E programurja vaš pokinde aktivno thana butjake si so trebul kerdo maj dur. 

O Ministerialo Kidipe katar o Berlino kerdjas pes maj cira de jekh kurko anglal o Dives le Romane Rezistencako kaj si ando 16-top Majo – o dives kana e roma andar sasti Evropa markisaren o armisardo vazdipe kontra i deportacia ko Auschwitz-Birkenau ando 1944. O vaxt anel amenge andi godi ke e roma na-i toke jekh komuniteta kerdi andar i historikani persekucia, ama voi si jekh aktivno zor ande Evropako Ekonomikano thaj politikano avutnipe.

E rezultaturja le kidimaske sikaven so si aba ande le Butjako Plako. E roma si anavjarde sar target grupavaš e masure pal o aktivno butjako marketo. Kodo si jekh signalo ke i politikani voja si te aresel palal le ekonomikane evidencasa. O avutno pasi si i pokindi implementacia – astarindos programurjenca kaj nakhen perdal e temporarno publikane butja thaj ka astaren e romane komunitete ande butjake thana pe lungo vrjama. 

„E guvernurja aresele ko tehnikano hatjaripe”, phendjas o Jovanivic, „E politikane konkluzie trebal te sikaven kodo. Mangas katar e participanturja ando Proceso le Berlinosko te agorisaren kodova pharipe.”